Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi na nie

Jak układać przewody?

Prawidłowe zaprojektowanie i wykonanie instalacji elektrycznej w domu nie musi być takie trudne, jak się nam wydaje.
Jest kilka alternatywnych sposobów ułożenia przewodów elektrycznych.

Pod tynkiem. Obecnie często używa się do tego rurek instalacyjnych. Rurki i puszki przymocowuje się do nieotynkowanych ścian, a po ułożeniu tynku wciąga w nie odpowiednią liczbę przewodów jednożyłowych (przewody kabelkowe wielożyłowe niepotrzebnie podnoszą koszt instalacji). Na końcu montuje się włączniki i gniazda wtyczkowe.

Na tynku (lub na wierzchu ścian) układa się instalację w garażu i pomieszczeniach technicznych (gdy nie zależy nam na jej ukryciu) lub w domach, których ściany są z materiału palnego (na przykład z drewna lub materiałów drewnopochodnych). Do tego rodzaju instalacji używa się przewodów jednożyłowych prowadzonych w rurkach lub kabelkowych wielożyłowych mocowanych do ścian za pomocą uchwytów i osprzętu natynkowego.

W listwach rzadko prowadzi się instalację w domach jednorodzinnych, choć ten sposób może się okazać bardzo wygodny, na przykład podczas remontu. Listwy umieszcza się na ścianach przy podłodze, suficie albo wokół ościeżnic drzwi. Są też specjalne listwy przeznaczone do montażu nad blatem kuchennym.

Przewody i rurki pod tynkiem powinno się układać pionowo i poziomo. Dzięki temu na podstawie położenia puszek rozgałęźnych, włączników i gniazd wtyczkowych będzie można odtworzyć przebieg instalacji. To pozwoli uniknąć uszkodzenia podczas remontu:
  • poziome odcinki instalacji na ścianach najlepiej układać w odległości około 30 cm od sufitu,
  • pionowe odcinki instalacji powinno się poprowadzić około 15 cm od krawędzi ościeżnicy lub prostopadle od puszki do gniazda,
  • przewód biegnący od gniazda do gniazda powinien się znajdować około 30 cm nad podłogą

Jak załatwić prąd ?

Wniosek o podłączenie do sieci elektroenergetycznej składamy w miejscowym zakładzie energetycznym na standardowym druku z zaznaczeniem, jaką moc chcemy pobierać z sieci i jakie będą poszczególne odbiorniki. Do wniosku dołączamy szkic sytuacyjny istniejącej w pobliżu linii zasilającej. Na tej podstawie rejon energetyczny wydaje warunki techniczne przyłączenia (WTP) określające m.in. sposób prowadzenia przyłącza, lokalizację licznika, przekrój przewodów i wartość bezpieczników głównych. Przyłącze wykonuje się na własny koszt, również wtedy, gdy konieczna jest budowa odcinka sieci w rejonach nie objętych planem przestrzennego zagospodarowania pod budownictwo mieszkaniowe. Wykonawcą przyłącza może być tylko koncesjonowany elektryk pracujący na zlecenie rejonu energetycznego. W przypadku prowadzenia przyłącza kablowego trzeba uzyskać w gminie pozwolenie na budowę oraz dokonać uzgodnień geodezyjnych. Po wykonaniu przyłącza w rejonie składamy wniosek o sprawdzenie i odbiór instalacji oraz zamontowanie licznika. Na nasz wniosek licznik może być jedno- lub dwutaryfowy, co łączy się ze zróżnicowaniem taryf ceny energii w różnych porach dnia. Liczniki dwutaryfowe instalujemy zwłaszcza wtedy, gdy korzystamy z ogrzewania elektrycznego, co istotnie zmniejsza koszty ogrzewania. Po odebraniu instalacji zawieramy umowę na dostawę energii elektrycznej, która określa m.in. sposób rozliczeń, obowiązki odbiorcy

Remont instalacji elektrycznej

kontakt elektrycznyWymiana przewodów elektrycznych czy zmiana położenia gniazd wiąże się z kuciem ścian, więc remont to najlepsza okazja, aby dokonać niezbędnych poprawek

Gniazda z widocznymi śladami przeciążenia w postaci nadpaleń oraz bez bolca uziemiającego należy bezwzględnie wymienić na nowe.
Podczas prac przy instalacji elektrycznej należy zawsze zachować szczególną ostrożność - wyłączyć zasilanie (wykręcając bezpieczniki), nie dotykać przewodów mokrymi rękami i pod żadnym pozorem nie dokonywać jej przeróbek, gdy się na tym nie znamy.

Bezpieczna łazienka

Woda i prąd elektryczny to zestawienie najgorsze z możliwych, dlatego prace elektryczne w łazience podlegają szczególnie surowym przepisom, od których nie wolno robić żadnych odstępstw.

Okolice wanny i kabiny natryskowej należą do tak zwanej strefy pierwszej i w ich pobliżu nie może być żadnych źródeł prądu.

W żadnym wypadku w łazience nie mogą znajdować się przełączniki światła, a gniazda muszą być kroploszczelne, czyli mieć samoczynnie zamykającą się osłonę zabezpieczającą je przed przypadkowym ochlapaniem wodą. Muszą też być podłączone do oddzielnego przewodu zwanego połączeniem wyrównawczym lub popularnie uziemieniem. To samo dotyczy oświetlenia, które powinno być wodoszczelne lub najlepiej niskonapięciowe, jak np. reflektorki halogenowe zasilane prądem 12 V.

Całą instalację elektryczną w łazience, ubikacji lub kuchni trzeba oddzielnie zabezpieczyć wyłącznikiem różnicowoprądowym o znamionowej wartości 30 mA.

Podczas remontu tych pomieszczeń nie ingerujmy w położenie gniazd i przełączników światła - elektryk z uprawnieniami zamontuje je tak, aby były jak najbardziej bezpieczne.

Stare precz!

Wymiana instalacji elektrycznej to duży wydatek i spore zamieszanie, jednak w niektórych przypadkach jest potrzebna, a nawet konieczna. Dotyczy to przede wszystkim instalacji z przewodów o aluminiowych żyłach, powszechnie stosowanych w latach 60.

Także stare rozdzielnice - zwane skrzynką rozdzielczą lub skrzynką bezpieczników - należy wymienić na nowe wyposażone w nowoczesne włączniki nadprądowe i różnicowoprądowe, które zastępują bezpieczniki topikowe, czyli popularne korki.

Uwaga! Nawet elektrykowi nie wolno wymieniać licznika zużycia prądu. Może go zakładać tylko uprawniony pracownik dostawcy energii, a naruszenie znajdujących się na nim plomb grozi poważnymi karami.

Nie warto oszczędzać

Gniazda bez przewodu uziemiającego są niebezpieczne i dla nas, i dla urządzeń elektrycznych, które według norm powinny być podłączone do instalacji z uziemieniem. W pomieszczeniu, w którym takie gniazda się znajdują, najlepiej wymienić całą instalację na trójżyłową i zamontować gniazda z bolcem uziemiającym.

Po remoncie zwykle inaczej ustawiamy meble, więc musimy zmienić położenie wielu gniazd. Przy okazji warto dodać kilka nowych. Unikniemy stosowania przedłużaczy i rozgałęziaczy, które obciążają nadmiernie bezpieczniki. Zamontowane nisko przy podłodze będą mało widoczne i nie popsują wyglądu pomieszczenia.

W starszych domach dołożenie kilku gniazd na jednej gałązce - czyli oddzielnym obwodzie elektrycznym - może być jednak niemożliwe. W takich wypadkach najlepiej zdecydować się na wymianę instalacji i dostosowanie jej do obecnych potrzeb.

Co robić gdy wysiądą korki ?

Bezpieczniki topikowe zastępuje się obecnie wyłącznikami nadprądowymi (automatycznymi) albo różnicowoprądowymi, które dzięki specjalnej konstrukcji chronią nas przed śmiertelnymi skutkami porażenia. Są one wygodne w użyciu i o wiele bardziej bezpieczne. Uwaga! Mają one - podobnie jak bezpieczniki topikowe - tak zwany prąd znamionowy, czyli taki, powyżej którego samoczynnie się wyłączają. Przyczyną nadmiernego obciążenia bezpiecznika może być podłączenie do jednego gniazda wielu odbiorników za pomocą rozgałęziacza. Jeśli dzieje się to często, nie należy zmieniać wartości bezpieczników na wyższą - może to spowodować uszkodzenie instalacji pod tynkiem. W takim wypadku należy założyć więcej gniazd na kilku oddzielnie zabezpieczonych obwodach. Jest to szczególnie ważne w kuchni, ponieważ urządzenia AGD mają zwykle dużą moc.

Wszystkie znajdujące się w skrzynce bezpieczniki najlepiej jest opisać, abyśmy wiedzieli, który obwód elektryczny i w jakim pomieszczeniu zabezpieczają.

Uwaga! Niedozwolone jest naprawianie bezpieczników topikowych za pomocą drutu lub blokowanie mechanizmu wyłącznika w bezpiecznikach automatycznych.

Estetyka - ważna rzecz

Na wygląd pomieszczenia wpływa nie tylko kolor ścian, dobrze dobrane meble i oświetlenie, ale również takie drobiazgi jak np. przełączniki światła. Jeśli mamy w domu stare przełączniki natynkowe, warto je podczas remontu wymienić na bardziej estetyczne podtynkowe, niewystające ponad płaszczyznę ściany i produkowane w większej gamie wzorów i kolorów.

Dobrze zastanówmy się nad rozmieszczeniem gniazd. Powinny one znajdować się jak najbliżej miejsc, w których ustawimy zasilane prądem przedmioty. Nie zapominajmy, że ich położenie wpływa również na nasze bezpieczeństwo.

Dostęp do gniazd musi być zawsze wolny; niedobrze, gdy znajdują się one za kanapą czy szafą. Błędem jest jednak umieszczenie gniazda pośrodku pustej, niezastawionej sprzętami ściany - nawet najładniejsze mogą w tym miejscu za bardzo rzucać się w oczy.

Uwaga! Wzory przełączników zmieniają się co kilka lat i w przyszłości będziemy mieli nie lada kłopot z kupnem podobnego modelu. Dlatego kupmy jeden lub dwa na zapas.

Modernizacja instalacji elektrycznej - co warto wiedzieć?

Idealnym momentem do przeprowadzenia modernizacji instalacji elektrycznej jest remont mieszkania. Często stare rozwiązania nie radzą sobie ze wzrastającą liczbą odbiorników, zawodzą, kiedy podłącza się do nich nowoczesny sprzęt elektroniczny, ale także zagrażają bezpieczeństwu.
Wygodnie i zgodnie z przepisami
- Choć w przepisach nie znajdziemy wyrażonego wprost wymogu przeprowadzenia modernizacji, właściciele lub administratorzy lokali zobowiązani są utrzymywać instalacje w należytym stanie technicznym. Konieczność unowocześnienia dotyczy w szczególności tych budynków, które powstały ponad 30 lat temu, zwłaszcza w wielorodzinnym budownictwie wielkopłytowym. Materiały użyte do ich wykonania, na przykład aluminiowe przewody, mocno się zestarzały. Niegdyś inaczej też szacowano zapotrzebowanie na energię. Liczba urządzeń elektrycznych w mieszkaniu wzrosła i stare kable o zbyt małym przekroju nie radzą sobie z dostarczaniem do nich energii. Obecnie spółdzielnie mieszkaniowe przeprowadzają wiele remontów w obrębie pionów, ale decyzja o modernizacji wewnątrz mieszkania należy do samego lokatora. Na to, że stała się ona niezbędna, wskazuje upalenie przewodów czy obniżenie poziomu napięcia w sieci - mówi Jan Strzałka, prezes krakowskiego oddziału Stowarzyszenia Elektryków Polskich.
Problemy pojawiają się także w nowym budownictwie. Jednym z nich jest np. błędnie rozplanowanie gniazd lub wyłączników, skutkujące częstym "wyskakiwaniem" korków. W takiej sytuacji nie należy zwlekać z dostosowaniem domowych obwodów do zwiększonych potrzeb i bardziej restrykcyjnych norm, obowiązujących od wejścia Polski do w Unii Europejskiej.
Według przepisów, zmodernizowana lub nowa instalacja elektryczna wyposażona powinna być przede wszystkim w rozdzielnicę z modułami ochronnymi. Należy również zadbać o to, aby w obwodach występowały nie dwa, lecz trzy przewody, bowiem zgodnie z normą kabel ochronny oddziela się od zerowego. Ze względów bezpieczeństwa wszystkie przewody o przekroju do 10 mm2 muszą być miedziane, a nie aluminiowe.
Ocena tylko fachowca
Ocenę stanu instalacji, od którego uzależniony jest zakres prac, należy powierzyć uprawnionemu elektrykowi. Po sprawdzeniu stanu obwodów można przystąpić do ich modernizacji. W odróżnieniu od większości drobnych czynności remontowych, które można przeprowadzić samodzielnie, prace przy urządzeniach elektrycznych może wykonać jedynie specjalista-elektryk. Z racji tego, iż od jego wiedzy i kompetencji zależeć będzie nasze bezpieczeństwo i funkcjonalność instalacji warto nawiązać współpracę ze sprawdzonym fachowcem z uprawnieniami:
  • do wykonywania instalacji elektrycznych do minimum 1 kV,
  • do wykonywania pomiarów odbiorczych instalacji elektrycznej,
  • do złożenia dokumentów w zakładzie energetycznym.
Elektrykowi powinno się zlecić:
  • ocenę stanu instalacji,
  • naprawę uszkodzonej instalacji
Wszystko się łączy w rozdzielnicy
Serce domowej instalacji mieści się w rozdzielnicy, wmurowanej zazwyczaj w tynk tuż przy drzwiach wejściowych. Zgodnie z przepisami nie montuje się już w niej tradycyjnych korków. Współczesna szyna instalacyjna zawiera nowoczesne urządzenia modułowe. Ze względu na fakt, iż może pomieścić jedynie określoną ich liczbę, przy wyborze tablicy rozdzielczej warto uwzględnić urządzenia, których możemy używać w przyszłości. Jeśli wymiana rozdzielnicy wymaga zdemontowania licznika, należy zawiadomić o tym miejscowy zakład elektryczny.
W tablicy rozdzielczej zbiegają się obwody elektryczne zasilające poszczególne odbiorniki energii (np. pojedyncze urządzenia dużej mocy) lub ich grupy (gniazdka, oświetlenie). Są one chronione wyłącznikami i ochronnikami. Z kolei urządzenia sterująco-sygnalizacyjne - np. kontrolki napięcia, panele sterujące ogrzewaniem elektrycznym lub wyłączniki zmierzchowe - pozwalają nam łatwiej kontrolować stan instalacji i automatyzują działanie urządzeń.
Dokonując przeróbek warto pamiętać, aby opisać funkcje poszczególnych modułów i taką legendę przykleić na wewnętrznej stronie drzwiczek tablicy. W jej wnętrzu schować na wszelki wypadek latarkę i zapasowe baterie.
Od przeciążenia, porażenia i przepięcia
W nowoczesnej rozdzielnicy mieści się nie tylko główny wyłącznik prądu, ale także urządzenia, które dbają o bezpieczeństwo mieszkańców oraz instalacji elektrycznej. Jednym z nich jest wyłącznik nadprądowy typu S, stanowiący odpowiednik przestarzałych korków. W sytuacjach awaryjnych, np. kiedy kabel zasilający urządzenie zostanie uszkodzony i spowoduje zwarcie - odcina on obwód od zasilania. Wyłącznik zadziała także wówczas, kiedy podłączymy zbyt wiele urządzeń do jednej "złodziejki" i nastąpi przeciążenie linii oraz, niewidoczny dla nas, wzrost temperatury przewodu, zagrażający przepaleniem instalacji, a nawet wybuchem pożaru.
Skuteczną ochroną przed porażeniem zapewniają wyłączniki różnicoprądowe, które mogą uratować nam życie w sytuacji dotknięcia kabla pod napięciem lub obudowy urządzenia, w którym doszło do uszkodzenia izolacji. Ich działanie polega na stałym porównywaniu prądu płynącego w przewodzie fazowym i neutralnym. Jeśli pojawia się różnica wskazująca na wystąpienie zagrożenia, zasilanie jest automatycznie odłączane nie później po 0,3 sekundy od zdarzenia. Wyłącznik zadziała również w przypadku przebicia, czyli przepływu prądu do masy, który stanowi efekt uszkodzenia izolacji przewodów czy zawilgocenia urządzeń elektrycznych. Aby jednak wyłącznik różnicoprądowy działał prawidłowo musimy poddawać go regularnym testom. Skuteczność jego działania sprawdza się w bardzo prosty sposób, poprzez przyciśnięcie raz w miesiącu odpowiedniego przycisku. Takie postępowanie zapewni nam bezpieczeństwo oraz będzie skutecznym środkiem ochrony przed dotykiem bezpośrednim.
Warto wiedzieć, że zastosowanie wyłącznika różnicowoprądowego włączonego w dwukablowe instalacje starego typu, czyli pozbawione rozdzielnego przewodu ochronnego, nie jest skutecznym środkiem ochrony przed dotykiem pośrednim.
Jednym ze zjawisk, zagrażających domowym instalacjom są także przepięcia. Spowodowane zwykle uderzeniem pioruna, mogą w jednej chwili spowodować zniszczenie urządzeń elektrycznych. Skuteczną ochroną przed skutkami przepięć są ograniczniki oraz połączenia wyrównawcze. Ochronniki klasy B stanowią pierwszy stopień zabezpieczenia przed przepięciami wywołanymi wyładowaniami atmosferycznymi. Urządzenia klasy C obniżają przepięcia wstępnie ograniczone przez ograniczniki klasy B. Z kolei moduły klasy D stosowane są do ochrony urządzeń szczególnie wrażliwych na przepięcia, np. serwerów, sprzętu audio czy centralek alarmowych. Montowane są one już nie w rozdzielnicy, ale bezpośrednio przy urządzeniu, w gniazdku lub w puszce. Jeśli zdarza się, że podczas burzy przestaje działać Internet, wskazane jest, aby założyć również ograniczniki zabezpieczające sieci teleinformatyczne.
Modernizuj, gdzie wzrok niesięga
Jak już wspomniano, zmodernizowana lub nowa instalacja zgodnie z obowiązującą normą musi należeć do trójprzewodowego systemu sieciowego TN-S. Najlepiej, jeśli składające się na nią przewody wykonane będą z miedzi, która ma dużo większą przewodność niż stosowane przed laty i szybko utleniające się aluminium. Niewątpliwą zaletą miedzianych kabli jest także możliwość podłączenia do sieci większej ilości odbiorników prądu niż w przypadku przestarzałej instalacji aluminiowej.
Przed rozpoczęciem remontu trzeba uwzględnić, że kable prowadzi się w tynku. Płaskie przewody podtynkowe układa się bezpośrednio w wykutych w ścianach bruzdach, a przewody o innym przekroju w rurkach osłonowych. Zaletą pierwszego rozwiązania jest możliwość wykonania płytszych rowków niż przy instalacji rurek. Na korzyść tych ostatnich przemawia jednak fakt, iż umożliwiają one późniejszą wymianę kabli bez konieczności kucia ścian.
Przewody można też prowadzić już po wykończeniu ścian w kanałach lub listwach instalacyjnych. Jest to wygodne, gdy trzeba podłączyć niewielką liczbę nowych urządzeń. W listwach i kanałach mocowanych przy podłodze, wokół ościeżnic drzwi i okien można także zamontować gniazda wtyczkowe, łączniki lub oświetlenie miejscowe.
Strona główna Firma Oferta Referencje Galeria zdjęć FAQ Kontakt Linki